سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

481

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

شهرستانى ؛ تلخيص شرح مقاصد ؛ تلخيص كتاب السياسة و الامامة ؛ تلخيص شرح المواقف . محمد بن عبد العلى 1266 ه ق / 1850 م مولوى سيد محمد بن مولوى سيد عبد العلى از اهالى ديوكته بلوك غازىپور و جانشين پدر بزرگوار و عالم و فاضل خود بود ، علوم اجتهاد را نزد پدرش و غفران مآب فراگرفت و در علوم معقول و منقول شهرت يافت و به خاطر تقدس و تورع در دربار امجد على ، شاه اوده بسيار مورد احترام بود . وى در سال 1266 ه ق وفات يافت . در زمان حياتش امام جمعه و جماعت فيض‌آباد بود و كتابهايى چند تأليف كرد كه براثر حوادث زمان از بين رفت . سيد على كه فردى بسيار مقدس و بزرگوار بود از فرزندان او بوده است . شاگردان او عبارتند بودند از : مولوى سيد حسن رضا ؛ مولوى سيد منصب على ؛ مولوى كرم حسين ؛ مولوى سيد صفدر على ؛ مولوى سيد احمد على محمدآبادى اعلى اللّه مقامهم . محمد صاحب جونپورى 1150 ه ق / 1737 م 1271 ه ق / 1854 م مولانا سيد محمد صاحب بن سيد عطا حسين در « جونپور » سكونت داشت و از شاگردان خاص سيد محمد امروهوى و على اظهر نظام‌آبادى و مولانا احمد على محمدآبادى و دوست مخلص مفتى محمد عباس بود . در « ظل ممدود » نامه‌هاى متعدد عربى مفتى به نام وى موجود است و از طرف سيد العلماء نيز اجازه دريافت كرده بود . مولانا فردى مقدس و زاهد و در علم و فضل نيز بلندمرتبه بود و بويژه در علوم معقول و هيئت مهارت كامل داشت . راجه محمودآباد او را به سمت تحصيلدار ايالت منصوب كرده بود اما به علت بيمارى به وطن خود بازگشت و در سال 1271 ه ق دار فانى را وداع گفت و در نزديكى قبر « مخدوم شاه ادهن » به خاك سپرده شد . مولانا صفى ، ابيات زير را در جلسهء ساليانه « دبيرستان جونپور » به طرز مسدس دربارهء او قرائت كرد : سيد محمد ايسى هنرور كا آستان * چهنتى تهى مسئلى فلكيات كى جهان اللّه رى انقلاب ، ترا دور آسمان * بيها كمهار چاك گهما تا هى اب‌وهان